أيوب صبري باشا (پاشا) (مترجم: عبد الرسول منشى)

436

مرآة الحرمين (سفرنامه مكه) (فارسى) ( چاپ مركز پژوهشى ميراث مكتوب ، 1382 ش )

روز چهارشنبه چهارم جمادى الآخر شروع به عمليات پايين آوردن سقف شريف بيت اللّه نمودند و رضوان آقا آن روز را از نزد مهندسين و معماران دور نرفته سربى را كه در فوق سقف مبارك و تخته‌اى را كه مخصوص به ربط كسوهء شريف بود پايين آورده به خزينة الشموع گذارده و خاكى را هم كه از سقف شريف درآورده بودند به مطاف شريف جاى دادند . روز جمعه ششم جمادى الآخر شريف على بن بركات و اعيان علما و مفتيان مذاهب اربعه در داخل حطيم كريم جمع شده عمارت جديدهء بيت اللّه را تماشا كردند و حكم نمودند كه ابنيهء جديده در نهايت متانت و استحكام خواهد بود ، شيخ محمد على بن علان كه از معترضين اهل مكّه بود در جمعيّت مزبور نيز حضور داشت . رضوان آقا برخاسته و خطاب به حضار نموده گفت كه : ابن علان راضى به هدم ديوارهايى كه از سيل خراب نشده نيست ، و در اين خصوص بعض گفتگوهاى فتنه انگيز مىنمايد كه بين العوام مؤدى موجب فساد تواند گرديد آيا شما چه مىگوييد ؟ حضار و مفتيان على العموم گفتند كه بنا به قول مهندسين و معماران هدم ديوارهايى كه شما نشان داديد و تجديد اساس بيت اللّه به درجهء وجوب رسيده است . روز شنبه هفتم جمادى الآخر بقيهء سقف لطيف را پايين آورده بعضى را در نزديكى مدرسه سليمانيه و برخى را هم بر بالاى احجارى كه در اطراف بيت اللّه بود جاى دادند . اينكه تخته‌ها را به جاى متفرق مىگذاشتند براى اين بود كه زمانى كه ديوار شريف را خراب مىكردند از سقوط احجار تخته‌ها را حفظ و حراست نمايند . ظهر روز مزبو جدار شريف را يعنى بقيهء ديوارى را كه در طرف چاه زمزم بود و روز ديگر كه هشتم جمادى الآخر بود جدار غربى يعنى بقيهء كعبة اللّه را كه مقابل باب ابراهيم بود و تخته‌اى را هم كه در بالاى اين ديوار جاى داشت پائين آورده جدار يمانى را نيز كه بقيهء ديوارى است كه مقابل باب الصفاست خراب كردند . چون عمليّات هدميهء جدار يمانى روز نهم جمادى الآخر به ختام رسيد ، روز دهم جمادى الآخر بقاياى سائره ديوارهاى بيت اللّه را شروع به هدم نموده ، روز جمعه